Anatomia psa a proteza

Aby móc w pełni zrozumieć potrzeby naszego niepełnosprawnego psa oraz potrafić odróżnić dobrą protezę od złej, należy zapoznać się pokrótce z anatomią psów.

W skład kończyny psa wchodzi 30 do 31 kości (licząc wraz z odpowiadającą obręczą). Nie są tam bezcelowo! Każda z tych kości spełnia konkretną funkcję w prawidłowym ruchu zwierzęcia.

Budowa kończyny przedniej i tylnej psa wraz z obręczą barkową
Układ szkieletowy kończyny przedniej psa wraz z obręczą barkową oraz kończyny tylnej.

Razem z wieloma więzadłami, ścięgnami i mięśniami tworzą skomplikowaną „maszynę”.

Układ mięśni w kończynie i obręczy - należy dbać o kondycję wszystkich mięśni niepełnosprawnego psa
Układ mięśni powierzchniowych psa – po amputacji wiele sprawnych mięśni nadal wymaga stymulacji.

Zadaniem dobrego technika wytwarzającego protezę jest zaprojektowanie „urządzenia”, którego praca będzie jak najbardziej zbliżona do oryginału. Proteza to nie tylko atrapa przedłużająca łapę tak, by ta dotykała ziemi. Proteza to urządzenie naśladujące działanie nieistniejącego lub niepoprawnie działającego elementu psiego ciała. Tym samym, jej zadaniem jest oddziaływać na organizm zwierzęcia tak samo, jak oddziaływałaby zdrowa łapa: amortyzując drgania, przenosząc obciążenia, wymuszając prawidłowy ruch miednicy i wiele innych.

Aby prawidłowo zadbać o naszego niepełnosprawnego pupila należy zrozumieć „jak daleko” sięga jego problem. Na filmie oprócz ruchu układu szkieletowego, zobrazowany jest również ruch układu mięśni (od 48 sekundy). Każdy, zmieniający kolor na czerwono mięsień uczestniczy w ruchu kończyny. Jak widać uczestniczą w nim nie tylko mięśnie bezpośrednio w kończynie, ale również bardzo wiele mięśni w obrębie tułowia psa. Brak możliwości prawidłowej pracy kończyny pupila (w wyniku amputacji lub jej zdeformowania) prowadzi do zaniku mięśni w pozostałej, sprawnej części łapy i odpowiadającej jej obręczy w obrębie tułowia.
Zanik mięśni u psa jest często trudny do zaobserwowania dla ich opiekunów. Gruba warstwa futra naszych pupili świetnie maskuje ich realną muskulaturę.

Ogolony z futra Hasky jest 2x mniejszy. Niełatwo zauważyć atrofię mięśni u swojego psa
Tak wygląda ogolony Husky. Trudno więc zauważyć zanik mięśni pod tak grubą warstwą futra.

Podczas opieki nad psem z protezą czy psem na wózku należy pamiętać o wszystkich pozostałych sprawnych mięśniach.

Wnikliwy obserwator zauważyć może na powyższym filmie, że podczas ruchu pies opiera się na ziemi tylko dwiema łapami, podczas gdy dwie pozostałe przemieszczają się w powietrzu do nowej pozycji. Wynika z tego, że pojedyncza łapa psa jest w stanie przenieść podwójne obciążenie.
Fakt ten często służy laikom jako argument za tym, że pies nie potrzebuje protezy jako, że pojedyncza łapa jest przystosowana do niesienia całego ciężaru, odpowiednio – przedniej lub tylnej części ciała psa. Niestety osoby te nie biorą pod uwagę faktu, że pies na trzech łapach nie porusza się już normalnie jak zdrowy rówieśnik, ale raczej „podskakuje” na przeciążonej kończynie. Tak jak obciążenie statyczne jakiemu poddana jest łapa nie ulega zmianie, tak obciążenie dynamiczne ulega gwałtownemu i bardzo dużemu wzrostowi w stosunku do ruchu na czterech łapach. Powoduje to poważne przeciążenie kończyny.
To tak, jakby człowiek poruszał się tylko na jednej nodze, czyli za pomocą skoków. Jak długo mógłby tak się poruszać zanim rozbolały by go kolana i kręgosłup?

Wiele protez czy wózków dla psów z jakich przykładami można spotkać się w internecie stanowią kopie rozwiązań podpatrzonych od innych opiekunów. Nierzadko zdarza się, że powielone rozwiązania są stosowane bez zrozumienia sensu ich działania i tym samym szkodzą naszemu pupilowi.
Pamiętajmy, że budowa psów jest bardzo zróżnicowana. Różna wielkość psa zmienia stosunek jego masy do obciążenia na pojedynczą kończynę. Wysokość psa ma z kolei ogromny wpływ na ustawienie środka ciężkości, który wpływa bezpośrednio na stabilność protezy.
Rozwiązania stosowane u małych psów nie będą działać u dużych i odwrotnie. Dobrym przykładem są tutaj wózki dla psów. Bardzo często wielkość kółek zwiększa się proporcjonalnie do wielkości psa. W efekcie duży pies porusza się na wózku wyposażonym w za duże koła, co utrudnia mu swobodne poruszanie się.

Budowa protezy dla psa wymaga indywidualnego projektu. Psy są bardzo zróżnicowane w wielkości.
Zróżnicowanie w wielkości psów. Rozwiązania stosowane w protezach czy wózkach dla małych psów nie będą działać u dużych i odwrotnie.

Należy również pamiętać, że ze zdjęć czy filmów nie jest możliwa realna ocena stanu niepełnosprawnego zwierzęcia: jakie kości działają sprawnie, jakie mięśnie pracują prawidłowo, na czym można oprzeć protezę itd. Potrzebne są badania, zdjęcia RTG i ocena lekarza weterynarii.
Dlatego właśnie, każda proteza powinna być indywidualnie zaprojektowana – dostosowana do budowy psa i jego konkretnej niepełnosprawności.

Bardzo ważną częścią kończyny psa jest tzw. stopa. Jej skomplikowana budowa odpowiada za stabilne oparcie na nierównym podłożu jak również amortyzację chroniącą stawy zwierzęcia.

Mechanika stopy psa jest trudna do odtworzenia w protezie czy wózku dla psa
Stopa niepełnosprawnego psa jest skomplikowanym mechanizmem spełniającym wiele funkcji, trudnym do odtworzenia w protezie czy wózku dla psa.

Wybierając protezę należy zwrócić uwagę czy producent przewiduje jakąkolwiek konstrukcję tłumiącą drgania i kompensującą niestabilność podłoża. Proteza nie posiadająca amortyzacji przekazuje wszystkie uderzenia o podłoże na stawy naszego podopiecznego, uszkadzając je. To tak jakby podczas podskoku lądować na ziemi na wyprostowanych sztywnych nogach. Takie „uderzenia” są bardzo wyniszczające dla pozostałych w kikucie stawów jak również kręgosłupa psa.

Na obecnym bardzo młodym i dynamicznie rozwijającym się rynku protez dla zwierząt pojawia się wiele nowych firm. Często firmy te oprócz swojej regularnej działalności prowadzą pobocznie produkcję protez dla psów. Niestety, w większości robią je bez znajomości anatomii psa. Sprzedają kopie protez, które wzorują na znalezionych w internecie przykładach.

>>>
Następny dział artykułu: „Rodzaje protez”

Artykuł ten stanowi część większej całości. Kliknij tutaj:
„Proteza dla psa oraz wózek dla psa – Kompendium wiedzy”


Pomóż zwierzakom takim jak twój!
Udostępnij artykuł:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *