Niepełnosprawny pies a codzienne życie

Psy z protezą wymagają szczególnej opieki. Nawet najlepsza proteza nadal będzie tylko protezą, nie zaś prawdziwą łapą naszego podopiecznego. Tak jak niepełnosprawni ludzie tak i niepełnosprawne psy borykają się na co dzień z różnymi problemami wynikającymi z używania protezy.

Na niesprawnej łapie, ciężar psa nigdy nie będzie rozkładał się prawidłowo.  Nie zmieni tego nawet najlepsza proteza. Podstawowym problemem jest fakt, że obciążenie jest przekazywane z kikuta psa lub zdeformowanej kończyny na kielich protezy poprzez tkanki miękkie (skóra, mięśnie itd.) które jako takie nie spełniają takiej funkcji przy prawidłowej pracy w organizmie. To z kolei prowadzi do obtarć, chorób skóry, problemów z krążeniem w uszkodzonej kończynie, bólu mięśni i wielu innych.
Aby zapobiec takim sytuacjom należy pamiętać o codziennej higienie pracy z protezą.

Higiena i pielęgnacja psa z protezą

Podstawowa zasada: pies nie powinien nosić protezy 24 godziny na dobę! To tak jakby człowiek nie zdejmował nigdy skarpetki i buta. Poprzez zbyt długie noszenie protezy w ciągu doby kikut/zdeformowana łapka będzie się odparzać. Skóra nie będzie mogła „oddychać”. To świetne warunki do rozwoju np. grzybicy. Ponadto proteza ściska mięśnie, które także potrzebują odpoczynku. Ucisk na tkanki miękkie nawet przy bardzo miękkim i dopasowanym kielichu protezy będzie, przy długim jej noszeniu, hamował swobodny przepływ krwi w uszkodzonej łapie.
Aby zmniejszyć szanse na obtarcia należy pamiętać o regularnym myciu psa. Narażony na obtarcia jest nie tylko mocowany w kielichu protezy kikut, ale również miejsca przebiegu pasów mocujących. Jednocześnie należy pamiętać, że zbyt częste kąpanie psa również nie jest wskazane. Obecnie przyjmuje się, że pies nie powinien być kąpany częściej niż raz w miesiącu. Jeśli jednak musimy przemyć newralgiczne miejsca na przykład po „szaleńczej” zabawie naszego podopiecznego w kałuży zróbmy to za pomocą wilgotnej szmatki bez dodatku środków myjących.

Bardzo ważne jest również regularne masowanie kończyny jak również mięśni odpowiadającej jej obręczy(barkowej lub miedniczej) po stronie ubytku lub deformacji. Zabieg taki poprawia krążenie i pomaga w uśmierzeniu bólu mięśni z jakimi borykać się może nasz piesek.

Brak łapy a ból

Musimy mieć świadomość, że nie będziemy w stanie uchronić psa przed każdym bólem związanym z brakiem kończyny.
Dzięki wywiadom z niepełnosprawnymi ludźmi oraz badaniom wiemy o zjawisku tak zwanego „bólu fantomowego”, który najprawdopodobniej występuje również u psów po amputacji. Jest to ból w nieistniejącej już kończynie. Wynika on z próby porozumienia się mózgu poprzez ciągle istniejące połączenia nerwowe z nieistniejącą już(amputowaną) częścią ciała. Nie istnieje obecnie jedna skuteczna metoda leczenia tej przypadłości. Wiemy, że pomocne są tu masaże kikuta poprawiające krążenie oraz zmniejszające napięcie nerwowe.  Duże znaczenie ma również kondycja psychiczna pupila.

Dieta niepełnosprawnego psa

Kolejną ważną sprawą jest dieta naszego psa. Waga psa wpływa bezpośrednio na obciążenie kończyn. Utrzymanie prawidłowej masy ciała naszego podopiecznego zminimalizuje niepotrzebne, dodatkowe obciążenie na niesprawną kończynę.

Dieta u psa z protezą lub wózkiem
Niepełnosprawny pies musi utrzymywać dietę dostosowaną do jego aktywności fizycznej!

Proszę pamiętać, że w wypadku amputacji kończyny nasz psiak będzie miał ograniczoną w czasie gojenia możliwość ruchu. Dietę należy dobrać tak, by była ona dopasowana do nowego zmniejszonego wydatku energetycznego.
Dietę należy ponownie zrewidować przy korzystaniu z protezy lub wózka dla psa. Nie bez znaczenia będzie również zmiana protezy. Wymieniając stare protezy na produkowane przez nas, w wielu wypadkach zaobserwowaliśmy zwiększenie swobody ruchu psa, co przekładało się bezpośrednio na wzrost jego wydatku energetycznego (był bardziej ruchliwy).
Dlatego bardzo ważna jest stała kontrola wagi niepełnosprawnego podopiecznego. Proszę pamiętać również, że utrzymanie wagi psa na optymalnym poziomie wiąże się z zagrożeniem doprowadzenia (nieumyślnie) do niedowagi. Zwracamy na to uwagę jako, że problem ten kojarzy się raczej z patologicznymi przypadkami skrzywdzonych psów, nie zaś zwierzaków otoczonych przez kochającą rodzinę. Jednak zdarza się, że opiekunowie którzy dotychczas raczej przekarmiali psa, w momencie wprowadzenia rygorystycznej diety omyłkowo doprowadzali do niedowagi swojego pupila.

Ile ruchu na spacerze?

Przy codziennej opiece nad niepełnosprawnym psem z protezą lub wózkiem należy pamiętać również o odpowiedniej dawce ruchu dla psiaka. Trzeba dostosować ją tak, by nie przemęczyć psa. Szczególnie zwracamy uwagę na początkową fazę tuż po nauce poruszania się w protezie oraz oswajania z szybszym ruchem. Euforia związana z tym, że pies znów może sprawnie się poruszać udziela się również opiekunom, którzy zapominają się choćby w zabawie ze swoim podopiecznym w aportowanie. Wysiłek na spacerach należy zwiększać stopniowo.

Niepełnosprawny pies na spacerze - ile ruchu należy mu zapewnić
Nie przeciążaj ani nie oszczędzaj niepełnosprawnego psa na spacerach.

Nie należy również oszczędzać naszego podopiecznego 🙂 Proszę pamiętać, że zbyt mały wysiłek będzie skutkował z kolei ponowną atrofią(zanikiem) mięśni przez co pies zacznie się mniej ruszać, a to spowoduje kolejną redukcję mięśni. Tworzy się tzw. błędne koło.
Ocena prawidłowej dawki wysiłku jest nie lada wyzwaniem. Wymaga wprawy i dobrej znajomości swojego podopiecznego. Nie należy sugerować się innymi psami ponieważ jest to sprawa bardzo indywidualna. Podstawowa zasada to „odrobinę więcej wysiłku niż psu się chce”. Niestety ocena kiedy pies jest już zmęczony, kiedy jest już przeciążony, a kiedy już bolą go mięśnie, jest bardzo trudna. Jak pisaliśmy o tym już wcześniej (w dziale „Proteza oraz wózek dla psa- na co zwrócić uwagę?„) psy są bardzo wytrzymałe na ból i nie mają w naturze ekstrawertycznego ukazywania swojego cierpienia.

Regularne kontrole to podstawa

Oprócz wymienionych wcześniej zasad bardzo ważne jest też przeprowadzanie regularnych kontroli naszego podopiecznego.
Pies powinien być pod opieką lekarza weterynarii, który będzie potrafił ocenić stan stawów, mięśni i układu szkieletowego pupila. Da to możliwość wczesnego wykrycia patologicznych zmian czy początku zwyrodnień.
Psiak powinien także być okresowo kontrolowany przez producenta protezy. Tak by mógł on ocenić czy proteza dalej działa sprawnie, czy nie wymaga regulacji, czy jakieś jej elementy nie wymagają wymiany z powodu zużycia lub starcia (szczególnie tyczy się to typu protez wzorowanych na ludzkich protezach sportowych). Ocenie podlegać powinny również zmiany w wymiarach podopiecznego.
Starzejący się pies podobnie jak człowiek zmienia swoją posturę wraz z wiekiem i często zdarza się, że proteza może być już dla niego za wysoka.
Na obecnym młodym rynku protez dla psów wielu producentów pozostawia swoich klientów bez możliwości takiej opieki. Wybierając producenta  protezy dla twojego psa warto sprawdzić czy bierze on odpowiedzialność za swoje produkty i świadczy taką usługę.

Pies z protezą w relacjach z innymi psami

Codziennym problemem pupila z protezą jest również interakcja z innymi psami na spacerach. Napotkane psiaki często szczekają i są agresywnie nastawione do naszego niepełnosprawnego psa. Nie jest to, jak wielu opiekunów błędnie nadinterpretowuje nienawiść, wyśmiewanie się czy brak akceptacji  innych psów względem naszego.
Psy jak większość zwierząt porozumiewają się ze sobą za pomocą mowy ciała. Przy spotkaniach z innymi psami przedstawiają swoje emocje takie jak zainteresowanie, chęć zabawy, chęć dominacji lub uległość za pomocą szeregu ruchów i postaw.
Nasz niepełnosprawny psiak czy z protezą czy bez niej ma nienaturalną postawę. Wynika to oczywiście z faktu utrzymywania równowagi na trzech łapach (przesunięcie środka ciężkości) lub w wypadku protezy albo wózka dla psa proporcje jego ciała są inne niż u zdrowego psa.
Ponadto jego naturalne ruchy są również zaburzone oraz często ograniczone.
Tym samym zdolność naszego pupila do „rozmowy ciałem” z innymi psami jest mocno upośledzona.

Niepełnosprawny pies bawi się ze sprawnymi na równi
Niepełnosprawny pies będzie traktowany przez inne psy jako sprawny!

Napotkany na spacerze pies jest zmieszany widokiem kolegi, którego ruchy i kształt nie dają się zinterpretować. Pies nie wie co „mówi” nasz niepełnosprawny podopieczny. Zmieszanie prowadzi do zdenerwowania lub strachu, a te do agresji. Pojawia się szczekanie a w skrajnych przypadkach bezpośrednia agresja.
Co ciekawe psy także uczą się ludzkiego ruchu ciała i doskonale go interpretują. Jeśli podczas witania się z psem z daleka zaczniemy udawać, że chodzimy inaczej (na przykład powłóczymy nogą), mimo że najprawdopodobniej rozpoznaje już nasz zapach to zacznie na nas szczekać. Wynika to z tej samej zasady, którą opisaliśmy wyżej.
Bardzo ważne jest by nie utrwalić negatywnych emocji u naszego podopiecznego w takich sytuacjach. Rozwiązaniem nie jest każdorazowe odciąganie naszego psa od innych zdrowych psów. Takie zachowanie ze strony opiekuna doprowadza u psa do wyuczenia się kojarzenia innych psów ze stresem. W efekcie po pewnym czasie, to nasz pies będzie szczekał na każdego napotkanego psiaka nawet bez jakiejkolwiek prowokacji z jego strony. W odpowiedzi „zaatakowany” pies zacznie się bronić (będzie agresywny lub zacznie szczekać). Tworzy się tzw. błędne koło, które nie łatwo będzie nam przerwać.
Jeśli to tylko możliwe, trzeba starać się doprowadzać do załagodzenia sytuacji. Często wystarczy dłuższa styczność, żeby zdrowy pies oswoił się z „dziwnym kolegą” i zrozumiał, że nie ma się czego bać lub, że nasz podopieczny nie jest źle nastawiony do niego.
Przyjaźnie niepełnosprawnych psów ze sprawnymi są wyjątkowe. Piękne w świecie naszych czworonożnych przyjaciół jest to, że nigdy nie będą one traktowały swojego niepełnosprawnego kolegi jako gorszego. Jak pisaliśmy w dziale „Nauka i rehabilitacja psa z protezą” – tak jak niepełnosprawny pies, tak i inne psy nie będą zdawały sobie sprawy z jego niepełnosprawności.

<<<
Poprzedni dział artykułu:
„Nauka i rehabilitacja psa z protezą”

Artykuł ten stanowi część większej całości. Kliknij tutaj:
„Proteza dla psa oraz wózek dla psa – Kompendium wiedzy”


Pomóż zwierzakom takim jak twój!
Udostępnij artykuł:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *